Eindrapportages
Om meer kennis en ervaring op te doen met klimaatslim bos- en natuurbeheer werkt een groot aantal organisaties aan onderzoeken en pilots. Dit levert praktische handvatten op voor beheerders, beleidsmakers en boseigenaren. Op deze pagina zijn rapportages te vinden die voortgekomen zijn uit de verschillende onderzoeken.
Meerjarig Missiegedreven Innovatie Programma (MMIP)
De klimaatenveloppen zijn in 2023 overgegaan in het MMIP. Binnen het MMIP worden tot en met 2026 deelprojecten uitgevoerd waarin onderzoek wordt gedaan naar klimaatslim bos- en natuurbeheer. De volgende eindrapportages zijn al beschikbaar:
- Roest et al. (2025). Aanvullende kengetallen koolstofvastlegging bosaanleg en -revitalisatie.
- De Jong et al. (2024). Veranderingen van voorraden koolstof, stikstof, fosfor, kalium, calcium, magnesium, ijzer en aluminium in bosbodems tussen 1990-2023.
- Van Maaren et al. (2024). Vitalisering van het Nederlandse bos: definitie, indicatoren en maatregelen.
- De Jong et al. (2023). Koolstof en nutriënten in bosbodems.
- De Jong et al. (2023). Aanlegmethoden nieuw bos.
- Verbeek et al. (2023). Monitoring voorbeeldprojecten klimaatenvelop.
Twee jaar ervaring met klimaatslim bos en natuurbeheer
In december 2020 is het rapport ‘Twee jaar ervaring met klimaatslim bos- en natuurbeheer’ uitgebracht. Dit rapport beschrijft de ervaringen en resultaten die zijn opgedaan binnen de pilots van de klimaatenveloppen 2018 en 2019. Veel van deze pilots zijn in meer detail beschreven op de Gereedschapskist. De klimaatenveloppen zijn uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het rapport is via deze link te downloaden.
Eindrapportages pilots klimaatenveloppen
Na afronding van elke klimaatenvelop wordt er voor elke pilot een eindrapportage geschreven door de projectleider. Hieronder zijn voor de klimaatenveloppen van 2018, 2019 en 2020 per pilot de eindrapportages te downloaden.
Gereedschappen
Factsheets
Bekijk de factsheets over bos, bomen en natuur! Met o.a. potentieel klimaatslimme boomsoorten en hun risico op invasiviteit, klimaatslimme maatregelen en kostenindicaties voor de aanleg van nieuw bos en landschapselementen.
Boomsoortentabel
De Boomsoortentabel geeft een overzicht van boomsoorten in het Nederlandse bos en landschap. Voor elke soort worden scores gegeven voor eigenschappen die van belang zijn bij klimaatslim bos- en natuurbeheer.
Keuzehulp boomsoortenmenging
Waar moet je allemaal aan denken voordat je kiest welke soort je wilt toevoegen aan je bos? De Keuzehulp helpt je om de juiste vragen te stellen om te komen tot een goede afweging.
Tree Doctor
In Tree Doctor worden meer dan 400 boomziekten en -plagen beschreven. Met de unieke diagnosesleutel kom je er snel achter met welke ziekte of plaag je te maken hebt.
DendroPortaal
Het DendroPortaal volgt de groei van tientallen bomen in Nederlandse bossen en biedt hiermee inzicht in hoe bomen reageren op weersextremen, zoals droogte, en hoe ze daarvan herstellen.
Boomsoortenportaal
Via het Boomsoortenportaal kunt u als bosbeheerder of -eigenaar uw positieve én negatieve ervaringen delen over nieuwe of minder bekende boomsoorten of herkomsten.
